Tonsil ve Adenoidektomi Nedir?

Tonsil ve Adenoidektomi Hangi Durumlarda Gerekir?

Kulak Burun Boğaz (KBB) hastalıkları arasında oldukça sık karşılaşılan cerrahi müdahalelerden biri de tonsil ve adenoidektomi operasyonlarıdır. Bu iki işlem, halk arasında “bademcik ve geniz eti ameliyatı” olarak bilinir. Tıbbi adıyla tonsilektomi ve adenoidektomi, özellikle çocuk yaş grubunda solunum ve enfeksiyon problemleriyle ilgili değerlendirmelerde gündeme gelebilir. 

Tonsil Nedir? Adenoid Nedir?

Tonsiller, yani halk arasında bilinen adıyla bademcikler, ağız boşluğunun her iki yanında bulunan lenf dokularıdır. Bağışıklık sisteminin bir parçası olarak görev yaparlar.

Adenoid, yani geniz eti, burnun arka kısmında, geniz bölgesinde bulunan başka bir lenf dokusudur. Tıpkı tonsiller gibi, çocukluk döneminde enfeksiyonlara karşı koruyucu rol oynar. Ancak zamanla küçülmesi ve işlevinin azalması beklenir.

Tonsilektomi ve Adenoidektomi Neden Yapılır?

Tonsilektomi (bademcik ameliyatı) ve adenoidektomi (geniz eti ameliyatı) KBB uzmanları tarafından genellikle birlikte yapılır ve aşağıdaki durumlar başlıca endikasyonlar arasında yer alır:

Tonsilektomi Endikasyonları (Bademcik Ameliyatı Gerekçeleri):

1. Tekrarlayan Bademcik Enfeksiyonları:

• Son 1 yılda 7 veya daha fazla kez,
• Son 2 yılda yılda 5 veya daha fazla kez,
• Son 3 yılda yılda 3 veya daha fazla kez geçirilmiş ve antibiyotikle tedavi edilmiş tonsillit atakları.

2. Peritonsiller Apse:

Bademcik çevresinde iltihap toplanması, genellikle tekrarlayıcı yapıda olup acil tonsilektomi endikasyonudur.

3. Obstrüktif Uyku Apnesi (OUA):

Bademciklerin aşırı büyüyerek hava yolunu tıkaması ve uykuda nefes durmalarına neden olması. Çocuklarda en sık cerrahi endikasyonlardan biridir.

4. Yutma Güçlüğü ve Beslenme Problemleri:

Bademciklerin yemek yeme ve yutmayı engelleyecek kadar büyük olması.

5. Kötü Huylu Şüpheli Kitleler:

Bademciklerde asimetri, tek taraflı büyüme veya şüpheli lezyonların varlığı.

Adenoidektomi ile İlgili Durumlar

1. Burun Tıkanıklığı ve Ağız Açık Uyuma:
Geniz etinin büyümesiyle burun solunumunun bozulması, sürekli ağızdan soluma hali.

2. Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu:
Uyku sırasında solunumun duraklaması, huzursuz uyku, gece terlemeleri ve horlama.

3. Tekrarlayan Orta Kulak Enfeksiyonları ve Seröz Otit:
Adenoid dokunun östaki borusunu tıkaması sonucu kulak problemleri yaşanması.

4. Yüz ve Çene Gelişiminde Bozulma:
Uzun süreli ağız solunumu çocuklarda “adenoid yüz” denen karakteristik yüz yapısına yol açabilir.

5. Koku ve Tat Kaybı, Kronik Sinüzit:
Geniz etinin tıkanıklık yaratması nedeniyle sinüs boşalımının bozulması.

Tonsilektomi ve adenoidektomi, uygun hastalarda değerlendirilebilen cerrahi yöntemler arasındadır. KBB uzmanı tarafından ayrıntılı değerlendirme sonrası karar verilmesi gereken bu ameliyatlar, çocuklarda ve bazı durumlarda yetişkinlerde yaşam kalitesini ciddi anlamda artırabilir ifadesi yerine süreçle ilgili değerlendirmeler kişisel duruma göre değişebilir şeklinde ele alınmalıdır. Eğer çocuğunuz sık sık bademcik iltihabı geçiriyor, gece horluyor ya da burnu sürekli tıkalıysa, tonsil ve adenoid yapılarının bir uzman tarafından değerlendirilmesi sağlanabilir.

Çocuklarda Geniz Eti Ameliyatı

Çocuklarda geniz eti ameliyatı, geniz etinin burun arkasında hava geçişini belirgin şekilde engellediği durumlarda gündeme gelebilir. Geniz eti büyümesi olan çocuklarda burun tıkanıklığı, ağız açık uyuma, horlama, gece huzursuz uyku ve sabah yorgun uyanma gibi şikayetler görülebilir.

Geniz eti yalnızca burun solunumunu etkilemez. Bazı çocuklarda orta kulak problemlerine de yol açabilir. Tekrarlayan orta kulak enfeksiyonları, orta kulakta sıvı birikimi ve işitmede geçici azalma geniz eti büyümesiyle ilişkili olabilir. Bu nedenle çocuklarda geniz eti ameliyatı değerlendirilirken burun solunumu, uyku düzeni ve kulak sağlığı birlikte ele alınır.

Uzun süreli ağız solunumu çocuklarda yüz ve çene gelişimini de etkileyebilir. Sürekli ağzı açık uyuma, horlama, burundan nefes almakta zorlanma ve sık kulak enfeksiyonu gibi durumlarda geniz eti açısından KBB değerlendirmesi yapılması önemlidir.