Akut ve Kronik Sinüzit

Sinüzit, burun çevresindeki sinüs boşluklarında gelişen iltihaplanma nedeniyle burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, yüz ağrısı ve koku azalması gibi şikayetlere yol açabilen bir KBB hastalığıdır. Akut sinüzit genellikle daha kısa süreli ve enfeksiyon sonrası gelişen bir tabloyken, kronik sinüzit daha uzun süren ve tekrarlayıcı şikayetlerle ilerleyebilir. Bu nedenle belirtilerin süresi, şiddeti ve altta yatan burun içi yapısal sorunlar birlikte değerlendirilmelidir.

Akut ve Kronik Sinüzit Nedir?

Akut sinüzit, genellikle üst solunum yolu enfeksiyonları sonrasında gelişen ve kısa süreli seyreden sinüs iltihabıdır. Burun mukozasında ödem oluşması, sinüs kanallarının tıkanması ve salgıların boşalamaması şikayetlerin artmasına neden olabilir.

Kronik sinüzit ise sinüslerdeki iltihabi sürecin daha uzun süre devam ettiği bir tablodur. Bu durum yalnızca enfeksiyonla değil; alerjik rinit, burun polibi, burun eti büyümesi, septum deviasyonu veya sinüs kanallarının havalanmasını etkileyen yapısal sorunlarla da ilişkili olabilir.

Akut Sinüzit Belirtileri Nelerdir?

Akut sinüzit belirtileri çoğu zaman soğuk algınlığı sonrasında başlar. Burun tıkanıklığı, yüzde basınç hissi, alın veya yanak bölgesinde ağrı, koyu kıvamlı burun akıntısı ve geniz akıntısı sık görülen şikâyetler arasındadır.

Bazı hastalarda baş ağrısı, koku almada azalma, dişlere vuran ağrı, halsizlik ve öksürük de tabloya eşlik edebilir. Özellikle öne eğilmekle artan yüz basıncı, birkaç günden uzun süren burun tıkanıklığı ve koyu burun akıntısı sinüzit açısından değerlendirilmelidir. Ancak her baş ağrısı veya burun akıntısı sinüzit anlamına gelmez; ayırıcı tanı için muayene önemlidir.

Kronik Sinüzit Belirtileri Nelerdir?

Kronik sinüzit belirtileri daha uzun süreli ve bazen daha sinsi ilerleyebilir. Hastalar sürekli burun tıkanıklığı, geniz akıntısı, koku almada azalma, yüzde dolgunluk hissi, boğaz temizleme ihtiyacı ve tekrarlayan baş ağrısı şikayetleri yaşayabilir.

Kronik sinüzitte ağrı her zaman ön planda olmayabilir. Bazı hastalarda en belirgin şikâyet, geçmeyen geniz akıntısı ve burundan rahat nefes alamamadır. Bu durum uyku kalitesini, günlük enerjiyi ve nefes alma konforunu etkileyebilir.

Akut ve Kronik Sinüzit Arasındaki Farklar

Akut ve kronik sinüzit arasındaki farklar; belirtilerin süresi, başlangıç şekli ve altta yatan nedenlerdir.

Bu farklar tanı koymak için tek başına yeterli değildir. Sinüzit şikayetleri, muayene bulguları ve gerekli görülürse görüntüleme sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Sinüzit Burun Tıkanıklığı ve Geniz Akıntısı Yapar mı?

Sinüzit, burun içi dokularda ödem ve salgı artışına neden olduğu için burun tıkanıklığı yapabilir. Sinüs kanallarının tıkanması, yüzde basınç hissi ve burundan nefes almada güçlük oluşturabilir.

Geniz akıntısı da sinüzitte sık görülen şikayetlerden biridir. Burun ve sinüs salgılarının boğaza doğru akması; boğazda takılma hissi, öksürük, ağız kokusu ve sık boğaz temizleme ihtiyacına yol açabilir. Bu şikayetler uzun sürdüğünde kronik sinüzit açısından değerlendirme gerekebilir.

Akut ve Kronik Sinüzit Tanısı Nasıl Konur?

Sinüzit tanısında hastanın şikayetleri, belirtilerin süresi, eşlik eden alerji öyküsü ve burun tıkanıklığının derecesi birlikte ele alınır. KBB muayenesinde burun içi dokular, akıntı, ödem, burun eti, septum yapısı ve polip varlığı değerlendirilebilir.

Gerekli görüldüğünde endoskopik burun muayenesi veya sinüs tomografisi gibi ek incelemeler planlanabilir. Özellikle kronik sinüzitte altta yatan nedenin belirlenmesi, tedavi sürecinin doğru planlanması açısından önemlidir.

Kronik Sinüzit Ameliyat Gerektirir mi?

Kronik sinüzit her hastada ameliyat gerektirmez. İlaç tedavisi, burun yıkama, alerji kontrolü ve düzenli takip bazı hastalarda yeterli olabilir. Ancak burun polibi, sinüs kanallarında tıkanıklık, belirgin yapısal sorunlar veya tedaviye rağmen devam eden şikayetler varsa cerrahi değerlendirme yapılabilir.

Endoskopik sinüs cerrahisi, uygun hastalarda sinüs kanallarının havalanmasını ve drenajını düzenlemeye yönelik değerlendirilen bir yöntemdir. Cerrahi gerekip gerekmediği; muayene, endoskopik değerlendirme ve gerekli görülürse görüntüleme sonuçlarıyla birlikte belirlenmelidir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tanı ve tedavi planı yerine geçmez.

Kaynaklar

• Payne SC, et al. Clinical Practice Guideline: Adult Sinusitis Update. Otolaryngol Head Neck Surg. 2025;173(Suppl 1):S1–S56. (Amerikan Kulak Burun Boğaz-Baş ve Boyun Cerrahisi Akademisi Vakfı)